Jak oszczędzać, gdy nie ma z czego: sposoby przy małych dochodach

Od czego zacząć oszczędzanie przy małych zarobkach?

1. Spisuj przez miesiąc każdy wydatek, także drobny, żeby zobaczyć, gdzie naprawdę idą pieniądze. Gotowy układ kategorii znajdziesz w tekście o tym, jak zaplanować budżet domowy.
2. Ustal małą, stałą kwotę, którą utrzymasz w każdym miesiącu: kilka procent wypłaty albo kilka złotych dziennie. Pięć złotych dziennie daje ok. 150 zł miesięcznie.
3. Przelewaj ją zaraz po wypłacie na osobne konto albo subkonto (skarbonkę w banku) i nie dotykaj jej.

Kwota odłożona na początku przestaje być pieniędzmi do wydania, a osobne konto utrudnia sięgnięcie po nią w gorszym dniu. Na start wystarczy 5% wypłaty, od takiego progu zaczynał autor serwisu subiektywnieofinansach.pl. Moje kryterium jest proste: lepiej 50 zł co miesiąc bez przerwy niż 300 zł raz i rezygnacja.

Gdzie uciekają małe kwoty?

Najwięcej pieniędzy znika w drobnych, powtarzalnych wydatkach, których nie widać na koncie jako jednej dużej pozycji. To „efekt latte”: termin Davida Bacha, autora poradników finansowych, opisujący sumowanie się codziennych drobiazgów w dużą kwotę roczną. Przykład z nabea.pl to kawa na wynos za ok. 10 zł pięć razy w tygodniu.

Wydatek	Tydzień	Miesiąc	Rok
Kawa na wynos, 10 zł × 5 dni	50 zł	200 zł	2400 zł

Do tej samej kategorii należą zakupy impulsywne (batonik przy kasie, promocja, której nie było w planie), używki i subskrypcje, o których człowiek zapomniał, bo płatność idzie automatycznie. Żadna z tych pozycji osobno nie boli. Dopiero spisane przez miesiąc pokazują, ile ich jest.

Jak wydawać mniej na jedzenie?

Jedzenie to wydatek, który najłatwiej obniżyć już w tym samym miesiącu, bo zależy od codziennych decyzji, a nie od umów.

• Planuj jadłospis na tydzień i kupuj pod niego, nie odwrotnie.
• Pisz listę zakupów i trzymaj się jej. Ogranicza zakupy impulsywne.
• Gotuj w domu. Posiłek na mieście jest droższy, bo w jego cenie jest praca obsługi i wynajem lokalu. Na start pomogą proste przepisy dla początkujących.
• Sprawdzaj terminy ważności i kupuj sezonowe warzywa, bo są tańsze niż te spoza sezonu.
• Zaglądaj do półki z przecenami, ale bierz z niej tylko to, co zjesz w ciągu kilku dni.
• Porównuj ceny w bazach produktów i aplikacjach sklepów, zanim zdecydujesz, gdzie robisz większe zakupy.

Jak obniżyć rachunki i stałe opłaty?

Koszty stałe (czynsz, prąd, telefon, internet, abonamenty) przegląda się raz, a oszczędność wraca co miesiąc, bez codziennego pilnowania.

W energii i wodzie wystarczy kilka nawyków. Wyłączaj urządzenia z gniazdka, wymień żarówki na LED, gotuj pod przykrywką. Nie wkładaj do lodówki ciepłego jedzenia, bo zużycie prądu rośnie nawet trzykrotnie, jak podaje pieniadzjestkobieta.pl. Rozmroź lodówkę, gdy pojawi się w niej warstwa lodu, bo podnosi rachunek. Uszczelnij też spłuczkę: ta, która nieustannie cieknie, podbija rachunek za wodę.

Umowy wystarczy przejrzeć raz. Wypowiedz abonamenty i subskrypcje, z których nie korzystasz, a operatora zapytaj o tańszy pakiet. Warunki negocjuj, zanim umowa się przedłuży, a konto w banku wybierz bez opłaty za prowadzenie.

Które babcine sposoby na oszczędzanie wciąż działają?

Działają te, które zastępują kupowanie pracą własnych rąk, bez nakładów i bez zmian w umowach.

• Naprawiaj i ceruj ubrania zamiast kupować nowe, tak jak radzi ofeminin.pl. To samo dotyczy rzeczy, które da się naprawić samemu, na przykład koła w rowerze.
• Gotuj z resztek: z ugotowanych ziemniaków wychodzą kopytka i pyzy, zamiast wyrzucać je do kosza.
• Wymieniaj się i kupuj rzeczy z drugiej ręki: ubrania, sprzęty, meble.
• Pożyczaj książki w bibliotece zamiast kupować.
• Wrzucaj drobne do słoika. Nawyk odkładania buduje się łatwiej, gdy pieniądze widać.

Z babcinych rad odpuściłbym te, które każą oszczędzać kosztem zdrowia, choćby jedzenie gorszej jakości albo rezygnację z leczenia.

Jakie błędy przekreślają oszczędzanie?

Najczęściej oszczędność zjadają zakupy pod wpływem promocji i odkładanie tego, co zostanie na koniec miesiąca. Zapasy kupione w promocji ponad potrzeby kosztują więcej, niż daje niższa cena, bo część produktów się marnuje. Tanie ubrania „na chwilę” w skali roku wychodzą drożej niż trwalsze.

Kolejny błąd to kupowanie bez żadnej bariery. Pomaga metoda 30 dni: odczekaj miesiąc i sprawdź, czy rzecz nadal jest potrzebna. Santander Consumer proponuje do tego „karę” 5 zł do słoika za zakup spoza listy.

Co, gdy budżet się nie spina?

Co zrobić, gdy wydatki są wyższe niż dochody?

Gdy wydatki stale przewyższają dochody, budżet wymaga planu oszczędnościowego (lepiej.tauron.pl). Kolejność działań:

• Obniż koszty stałe i wydatki na jedzenie.
• Poszukaj dodatkowego dochodu: sprzedaj niepotrzebne rzeczy albo dorywczo wykorzystaj swoje umiejętności.
• Jeśli to nie wystarcza, zgłoś się po pomoc. W Bytomiu zajmuje się tym Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (MOPR).

Przy długach lub zaległościach porozmawiaj z ośrodkiem pomocy albo wierzycielem, zanim zaległość urośnie.

Ile odkładać co miesiąc?

Tyle, ile da się utrzymać co miesiąc bez przerwy. Docelowo to poduszka finansowa, czyli według kobieta.onet.pl równowartość trzech miesięcznych pensji. Do tego momentu każda odłożona kwota ma konkretne zadanie: pokryć nagły wydatek, zamiast brać pożyczkę.

Czy oszczędzanie przy małych dochodach ma sens?

Tak, bo małe kwoty odkładane regularnie dają rezerwę na nagłe wydatki. Pięć złotych dziennie to w ciągu roku ok. 1825 zł.